Bệnh Tật

Hai chủng HIV – 1 và HIV – 2 khác nhau như thế nào?

Wikicabinet kính chào quý độc giả ở kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu các chủ đề về:

Lịch sử của Virus đối với xã hội loài người

Kỳ này Wikicabinet xin giới thiệu đến độc giả một chủ đề thú vị về Hai chủng HIV – 1 và HIV – 2 khác nhau như thế nào? Mời quý độc giả đón theo dõi chủ đề này cùng Wikicabinet nhé.

HIV (Human Immunodeficiency Virus) – tên gọi của một loại virus gây suy giảm miễn dịch ở người. HIV làm cho cơ thể người mất dần sức đề kháng với các vi sinh vật gây bệnh, tạo ra các nhiễm trùng cơ hội và tạo điều kiện phát triển ung thư cũng như nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Chúng có nguồn gốc từ virus gây suy giảm miễn dịch ở loài linh trưởng (SIV). Trong số đó, SIVcpz ở tinh tinh và SIVsmm ở loài khỉ Sooty Mangabey cổ trắng châu Phi, cuối cùng bị đột biến thành 2 chủng HIV-1 và HIV-2. Trong đó HIV-1 có khả năng lây truyền cao trên phạm vi toàn cầu.

Vì tỷ lệ tương tự axit nucleic của hai chủng HIV-1 và HIV-2 chỉ ở khoảng 40% đến 60%, nên có một số khác biệt rất tinh tế và đặc thù giữa hai chủng. Do đó, việc phát hiện lâm sàng và phác đồ điều trị có chút khác biệt.

Sự khác biệt về nguồn gốc

Các nhà khoa học tin rằng HIV-1 và HIV-2 được truyền từ tinh tinh và loài khỉ Sooty Mangabey cổ trắng sang người qua ít nhất là bảy tuyến đường.

Loại HIV-1 có thể đến từ tinh tinh và khỉ đột ở Cameroon. Người ta thường nói rằng: người dân địa phương tin rằng máu khỉ xanh có thể tráng dương, kích thích tình dục. Trong quá trình giết mổ tinh tinh, họ đã tiếp xúc với máu tinh tinh. Virus SIVcpz xâm nhập vào người thông qua các vết thương. Thông thường, kháng thể của con người có thể giết chết virus SIV, nhưng sau một thời gian dài, virus này có thể thích ứng với môi trường bên trong cơ thể người, và biến đổi trở thành virus HIV-1, tồn tại trong cơ thể con người. Người dân ở đó từ trước đến nay không có kiến thức an toàn tình dục, tất cả mọi thứ đều thuận theo dục vọng cơ bản nhất. Dần dần, cùng với sự hỗn loạn và biến đổi xã hội, virus HIV đã lan sang Hoa Kỳ vào những năm 70 của thế kỉ 20, lây lan giữa những người có hành vi quan hệ tình dục không an toàn, giữa những người đồng giới, gái mại dâm và người sử dụng ma túy tiêm tĩnh mạch, sau đó nhanh chóng lan rộng ra khắp thế giới.

Virus HIV-1 có bốn dòng khác nhau, cụ thể là các nhóm M, N, O và P4. Mỗi dòng được gây ra bởi sự lây truyền giữa các loài độc lập và có cấu trúc di truyền hơi khác nhau. Điều trùng hợp này cũng xác nhận giả thuyết con người giết mổ tinh tinh. Bởi vì mỗi lần nhiễm trùng chéo SIV sẽ có những khác biệt nhỏ, và cuối cùng tạo ra các dòng có chút khác biệt nhau.

Virus HIV-2 có nguồn gốc từ virus SIVsmm. “Loài khỉ mangabey cổ trắng” ở Tây Phi mang SIVsmm. Vào đầu thế kỷ 20 (1884-1924), các thợ săn ở Tây Phi thường sắn bắn, giết mổ và ăn thịt khỉ. Do tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch tiết của động vật, virus SIVsmm xâm nhập vào cơ thể người, chúng tìm được vật chủ mới và thành công đảo ngược quá trình phiên mã trong tế bào Lympho T ở người để đạt được sự truyền nhiễm giữa các loài. Vào đầu năm 1985, các nhà nghiên cứu đã phân lập được chủng virus SIV ở một số loài khỉ bị AIDS.

Sự khác biệt trong dịch tễ học

Chủng virus chính lây lan trên toàn cầu là HIV-1, bao gồm hầu hết các nước ở tây bán cầu, Châu Âu, Châu Á, Trung Phi, Nam Phi và Đông Phi.

Sự lây lan HIV-2 có tính khu vực và có tỷ lệ lây nhiễm cao ở Tây Phi: như Guinea, Mali, Mauritania, Nigeria và Senegal. Tuy nhiên, một số người nhiễm bệnh đã được tìm thấy ở Châu Mỹ, Ấn Độ và Châu Âu (Bồ Đào Nha và Pháp), và những ca nhiễm HIV-2 đã được báo cáo ở Nhật Bản. Trong những năm gần đây, cùng với sự gia tăng dân số, khách du lịch và người nhập cư đã đưa HIV-2 đến nhiều nơi trên thế giới. Từ năm 1999, cũng đã có những báo cáo lẻ tẻ về nhiễm HIV-2 ở Trung Quốc.

Sự khác biệt về cấu trúc virus HIV

Chiều dài đầy đủ của gen HIV-1 là khoảng 9181 bp (nucleotide), trong khi đó chiều dài đầy đủ của gen HIV-2 là khoảng 10359 bp (nucleotide). Gen HIV ngoại trừ chuỗi lặp đầu cuối dài (nhân tố chuyển vị ngược LTR), ở giữa còn có 9 khung đọc mở (open reading frame ORF), bao gồm:

Ba gen cấu trúc:
  1. Gen GAG mã hoá các kháng nguyên đặc hiệu nhóm virus (group specific antigen  GAG)
  2. Gen Pol (polymerase) là gen mã hoá cho các enzym như: enzym phiên mã ngược RT (Reverse Transcriptase), enzym protease và endonuclease (hay còn gọi là enzym integrase).
  3. Gen Env (Envelop) là gen mã hoá các glycoprotein lớp vỏ ngoài của HIV.
Hai gen điều hoà:
  1. Gen transactivator phiên mã (TAT: có tác dụng thúc đẩy sự sinh sản của HIV, không có nó HIV không thể nhân lên được)
  2. Gen yếu tố điều hoà protein hạt virus hoàn chỉnh (REV);
Bốn gen phụ trợ:
  1. Gen yếu tố lây nhiễm hạt virus (VIF)
  2. Gen yếu tố điều hòa âm (NRF)
  3. Protein hạt virus hoàn chỉnh R (virion protein R, VRP)
  4. Protein virus hoàn chỉnh HIV-1 U (virion protein U, VPU).
  5. HIV-2 không có gen VPU, nhưng có gen VPX (virion protein X).

Khác biệt giữa lây nhiễm và tiên lượng (dự đoán khả năng phát triển) của HIV-1 và HIV-2

Tỷ lệ mắc và nguyên lý lây nhiễm của hai chủng HIV là tương tự nhau. Khoảng 95% trường hợp nhiễm HIV trên thế giới là do chủng HIV-1 gây ra, đây là chủng HIV phổ biến nhất hiện nay.

HIV-1 lây lan nhanh, phát triển nhanh, nó có khả năng lây nhiễm cao, thời gian ủ bệnh ngắn và tỷ lệ gây tử vong cao hơn nếu không dùng thuốc kháng virus để điều trị.

So với HIV-1, HIV-2 thường ít độc hơn, thời gian phá huỷ hệ thống miễn dịch chậm hơn và ở giai đoạn đầu của nhiễm trùng thì khả năng lây nhiễm thấp hơn (nhưng ở giai đoạn cuối rất dễ lây nhiễm, đặc biệt là khi bạch huyết CD4 + T của tế bào dưới 200cell / uL), sau khi bị nhiễm virus HIV-2, tình trạng tiến triển bệnh chậm, thời gian phát bệnh dài hơn, và thậm chí trong một khoảng thời gian dài có thể không phát triển đến giai đoạn AIDS.

Điểm quan trọng là một số loại thuốc kháng virus (như loại thuốc không chứa nucleoside) có thể không có hiệu quả đối với việc điều trị cho người nhiễm HIV-2 và phác đồ điều trị khác với người nhiễm HIV-1.

Trong kỳ tiếp theo, Wikicabinet trân trọng mời độc giả đón đọc chủ đề Nốt ruồi đen hay khối u ác tính, những rủi ro nào đang chờ đón bạn?  

Nếu có những thắc mắc hay muốn tìm hiểu về bất kỳ chủ đề nào, hãy liên hệ với Wikicabinet bằng cách bình luận ở phía dưới nhé.

Leave a Reply