Lịch Sử

Người Maya tính lịch như thế nào?

Wikicabinet khám phá kính chào quý độc giả ở kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu các chủ đề về:

Bí ẩn về ba chiếc đầu người thủy tinh

Kỳ này Wikicabinet khám phá xin giới thiệu đến độc giả một chủ đề thú vị về Người Maya tính lịch như thế nào? Mời quý độc giả đón theo dõi chủ đề này cùng Wikicabinet khám phá nhé.

Nền văn minh Maya là một trong những di sản tuyệt vời của nhân loại. Họ đã phát triển hệ thống chữ viết đầy đủ trước cả khi người châu Âu đầu tiên đặt chân trên đất châu Mỹ. Sự hiểu biết sâu rộng đi trước thời đại của người Maya về toán họa, kiến trúc, thiên văn học và đặc biệt kỹ thật tính toán thời gian qua bộ lịch Maya làm những nhà khoa học ngày nay bất ngờ.

Bộ lịch Maya là bộ lịch bí ẩn và huyền bí bậc nhất trên thế giới với thời điểm kết thúc chính là vào ngày 21/12/2012. Liệu có phải, vào ngày đó loài người sẽ biến mất hoặc xảy ra một biến cố khủng khiếp nào đó đối với Trái đất. Vậy, đâu là câu trời lời đầy đủ cho mốc thời gian kỳ lạ đó. Tại sao người Maya lại kết thúc bộ lịch vào ngày 21/12/2012?

Người Maya sinh sống ở châu Mỹ qua hàng ngàn năm, hình thành và phát triển nền văn mình cùng tên vô cùng đồ sộ và huyền diệu. Nền văn này có niên đại khoảng hơn 1000 năm, với những thành cổ độc đáo còn tồn tại đến ngày nay.

Với sự thông tuệ của mình, người Maya đã sáng tạo một nền toán học vượt bậc để có thể ghi chép lại những sự kiện xảy ra theo các mốc thời gian. Họ hình thành các khái niệm đầu tiên về ngày tháng năm và dựa vào đó để gieo trồng và thu hoạch, dự báo một cách chính xác thời tiết, những ngày nào nắng hay mưa nhiều nhất. Hơn nữa, người Maya được cho là bộ tộc nguyên thủy có kỹ thuật toán học tiến bộ và có giá trị lịch sử đến tận bây giờ. Đặc biệt, họ nhận thức được giá trị và sử dụng vô cùng thành thạo số 0. So với các nhà buôn Ả Rập vượt sa mạc đưa khái niệm số “0” truyền từ Ấn Độ sang châu Âu thì người Maya sớm hơn 1000 năm.

Có giả thiết cho rằng người Maya đã kế thừa cách tính lịch từ các nền văn minh cổ Zapotecs (ở Mont Alban) và Olmecs (ở La venta và Tres Zapotes). Tuy thế, người Maya lại không sử dụng độ dài tính toán thời gian một năm vào lịch của họ. Theo bộ lịch của người Maya, mỗi tháng chỉ có 20 ngày, mỗi năm có tới 18 tháng và cộng thêm mỗi năm có 5 ngày kiêng kỵ không đưa vào tháng nào. Bởi vậy mà, thực chất số ngày trong một năm có thể tính một cách chính xác là 365.2420 ngày. Điều này chứng tỏ người Maya đã nhận thức về thời gian Trái đất tự quay quanh nó và quay quanh Mặt trời. Bộ lịch của người Maya có độ chính xác gấp 1.2 lần so với người Ai Cập, và thậm chí gấp 1.5 lần so với lịch Gregory mà chúng ta đang dùng. Ngoài sự hiểu biết về chu kỳ của Trái đất và Mặt trời, họ còn rất am hiểu về lịch của sao Kim. Theo sự hiểu biết của họ, thời gian sao kim quay quanh Mặt trời hết một chu trình đó cũng là một năm của sao Kim và họ tính toán ra được một năm của sao Kim kéo dài 584 ngày. Những con số này khiến các nhà khoa học vô cùng ngạc nhiên, bởi vì dựa vào kỹ thuật tính toán hiện đại bây giờ, một năm của sao Kim dài 583,92 ngày. Phương pháp tính toán chính xác đến kinh ngạc xuất hiện từ hàng ngàn năm trước của người Maya vẫn là một bí ẩn chưa có lời giải đáp đối với các nhà khoa học.

Trong khi những dân tộc khác mới biết dựa vào các ngón tay để sáng tạo ra phép đếm cơ số 10 thì người Maya tiến bộ hơn một bậc khi phát triển phép đếm cơ số 20 bằng cách kết hợp mười ngón tay và ngón chân cộng lại. Còn một điều thú vị hơn nữa, họ sử dụng cả phép đến cơ số 18. Tuy vẫn còn nhiều điều bí ẩn cần giải đáp nhưng có lẽ, đây chính là những bằng chứng cho thấy người Maya có trí tuệ vượt trội, trên thông thiên văn, dưới tường địa lý, kỹ thuật toán học vượt thời đại.

Kim tự tháp mà người Maya căn cứ vào lịch pháp của mình để xây dựng nên, thực chất là một đàn cúng tế thần linh kiêm đài quan trắc thiên văn.

Ngườ Maya dựa trên cơ sở tính lịch của mình để xây dựng Kim tự tháp để có thể quan trắc thiên văn và cúng tế thần linh vào những ngày trọng đại.

Đài thiên văn ở Chichén Itzá là đài thiên văn vĩ đại và cố nhất do người Maya xây dựng. Độ cao của đài thiên văn vượt qua cả những ngọn cây cao nhất trong rừng rậm. Từ xa, người Maya có thể nhìn thấy đỉnh chóp của đài thiên văn này, bên trong Đài thiên văn còn có một cầu thang tròn lên tận đỉnh chóp của đài quan sát. Trong đỉnh chóp có các cửa sổ để quan trắc các tinh tú. Bên ngoài vách đá của tháp có trang trí hình khắc thần mưa, còn có cả hình khắc phù điêu hình người vươn cánh tay bay vào Vũ trụ. Kiến trúc xây dựng đặc biệt của người Maya luôn khiến các nhà khoa học và khảo cổ học phải trầm trồ và thán phục.

Còn lịch pháp của họ thì có thể duy trì được đến 400 triệu năm sau, nó được dùng để làm gì? Ngoài ra họ tiếp thu từ đâu mà tính ra được năm Mặt trời và năm sao Kim với độ chính xác chỉ sai ở những con số sau dấu phảy?

Còn một điều kỳ lạ, người Maya thiết kế cửa sổ của đài thiên văn Chichén Itzá hướng về nơi màn đên trầm lặng bên ngoài dải ngân hà thay vì nhìn về phía những vì tinh tú rực sáng nhất. Bộ lịch của họ kéo dài đến 400 triệu năm sau và đến bây giờ nó vẫn thế hiện những con số chính xác và mang giá lịch sử của nhân loại.

Có lẽ, sau tất cả những người hiện đại như chúng ta đều nhận định rằng người Maya chỉ sống trong thời kỳ xã hội nông nghiệp, lý do họ có thể phát triển vượt bậc với lượng kiến thức khổng lồ và tinh túy đến như vậy vẫn chưa có lời giải đáp. Có phải những kiến thức tiên tiến đó không phải do người Maya sáng tạo ra, nhưng ai đã truyền cho họ khi mà tất cả các bộ tộc người trong thời đại đó đang sống trong mông muội.

Trong kỳ tiếp theo, Wikicabinet khám phá trân trọng mời độc giả đón đọc chủ đề Ẩn ngữ nghệ thuật thời tiền sử.

Nếu có những thắc mắc hay muốn tìm hiểu về bất kỳ chủ đề nào, hãy liên hệ với Wikicabinet khám phá bằng cách bình luận ở phía dưới nhé.

Leave a Reply