Bệnh Tật

Những vấn đề về chứng béo phì

Wikicabinet bệnh tật kính chào quý độc giả ở kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu các chủ đề về:

Mối quan hệ giữa béo phì và mảnh dẻ

Kỳ này Wikicabinet bệnh tật xin giới thiệu đến độc giả một chủ đề thú vị về Những vấn đề về chứng béo phì. Mời quý độc giả đón theo dõi chủ đề này cùng Wikicabinet bệnh tật nhé.

Theo thống kê, có khoảng 17% số trẻ em nước ta bị béo phì, 5% béo quá mức tiêu chuẩn. Và xu hướng béo phì đó ngày càng phổ biến trên toàn thế giới, bởi vậy Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã dự định tổ chức một lực lượng chuyên trách nhằm chuyển hướng tình trạng béo phì hiện nay.

Tuy vậy, cũng không nên cho rằng khi đứa bé với thân hình tròn mập là những bé đã được xếp vào “hàng” các đứa trẻ mắc bệnh béo phì. Bài viết sau sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc trên.

Hãy kiểm tra chính xác để phát hiện trình trạng béo phì ở trẻ em

Làm thế nào để nhận định chính xác tình trạng béo phì ở trẻ em? Với những nghiên cứu hàng đầu đã được công bố, những biểu đồ hay phiếu trắc nghiệm giúp đánh giá thể trọng của các em nhỏ, từ đó biết được các bé có phải là quá mập hay không. Và nhất là cần xác định xem có cần thiết phải đưa ra những hành động để cải thiện tình trạng béo phì bẩm sinh hoặc do những thói quen xấu. Nhưng bạn cũng nên biết rằng theo quy luật chung ngay từ khi con bạn mới được 2-3 tuổi nếu thấy rõ đứa trẻ quá mập so với lứa tuổi, vượt ra ngoài giới hạn có trong mục cân nặng, chiều cao trong y bạ, bạn nên nghĩ ngay đến khả năng đứa trẻ bị dư thể trọng. Nếu không thì bạn cũng chẳng cần bận tâm trước khi đứa trẻ được 6 tuổi.

Bạn cũng nên biết rằng bác sĩ sẽ chỉ định việc chữa trị, nghĩa là đề ra một chế độ ăn uống theo yêu cầu của y học áp dụng cho bé gái ở khoảng 9 tuổi, và cho bé trai khoảng 10 tuổi… Nên biết rằng, thực ra 80% số trẻ sẽ mắc chứng béo phì vẫn có thể trọng bình thường cho đến năm 2 tuổi, 59% cho đến năm 4 tuổi và 25% cho đến năm 6 tuổi.

Vậy bạn đừng nên vô cớ cho rằng con bạn rồi đây sẽ béo phì giống như một số bậc cha mẹ khác. Thực ra có thể con bạn chỉ tạm thời trông có vẻ hơi tròn trĩnh một tí thôi. Và nhất là bạn đừng nên độc đoán bắt đứa bé ăn uống kiêng khem, bởi vì một đứa trẻ, ngay khi đã quá mập, vẫn có những nhu cầu không thể giảm bớt cần cho sự tăng trưởng cả về thể chất lẫn tâm thần.

Trẻ em có lớn lên và mập ra ở mức bình thường không?

Trong thực tế, lần đầu khi đo cân nặng và chiều cao của trẻ em cho đến năm chúng 2 tuổi đòi hỏi độ chính xác chỉ xê xích 10 g về trọng lượng và vài milimet về chiều cao thôi, sau này thì dung sai có thể là 100 g và 0,5 cm. Điều nên làm là bạn cần theo dõi đều đặn cân nặng của đứa trẻ nhưng đừng quá lo lắng: 2 lần một tuần trong tháng đầu, rồi mỗi tháng 1 lần cho đến tháng thứ 6; mỗi quý 1 lần trong khoảng từ 1 đến 2 tuổi và ít nhất mỗi năm 2 lần sau 2 năm. Và cái chính là phải để tâm vẽ biểu đồ về kết quả cân đo.

Bạn hãy thường xuyên đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra, để tiêm chủng vì chúng hay bị viêm mũi và họng; cuối mùa đông lại bị viêm dạ dày – ruột. Mỗi lẫn khám, bác sĩ nhi khoa hay đa khoa đều cân, đo rồi ghi kết quả vào phiếu cá nhân ghi trên giấy vẽ hay đưa vào máy tính, và còn ghi vào y bạn của đứa trẻ nữa. Bạn cũng đừng nên e ngại yêu cầu bác sĩ hướng dẫn thêm, nhất là hỏi thêm về cách theo dõi các chỉ số về cân nặng và chiều cao.

Bạn cũng có thể trao đổi với dược sĩ quen hay với cô nuôi dạy trẻ ở các lớp mầm non để có thể theo dõi sát sao các vấn đề của trẻ. Họ sẽ giúp bạn xác định những chỉ số chuẩn mực để đánh giá về sức khỏe của trẻ dựa trên những giá trị trung bình và biến động trong biểu đồ và phiếu theo dõi.

Cân nặng của cháu bé có tương xứng với chiều cao không?

Dĩ nhiên, đưa ra một chuẩn mực về cân nặng cho một độ tuổi trung bình – 5 tuổi, đưa ra một trọng lượng thích hợp với một chiều cao” chẳng có ích lợi gì vì con bạn có thể “nặng” hơn các bạn học nhỏ của nó, nhưng cũng lại cao hơn chúng.

Do vậy từ nay, để đánh giá thể trọng của trẻ thừa hay thiếu, người ta thường khuyên sử dụng đường biểu diễn cân nặng theo chiều cao (trọng lượng / chiều cao) của các cháu gái tính đến 10 tuổi và các cháu trai tính đến 11,5 tuổi.

Trong thực tế, các bác sĩ nhi khoa thường dẫn ra những biểu đồ về sự tăng trưởng của cân nặng theo chiều cao, được ghi trong y bạ và được trình bày dưới dạng đường cong trung bình có vẽ thêm đường bao chỉ độ chênh lệch. Thật vậy, toàn bộ số trẻ em có thể được phân chia thành những đơn vị thống kê: 95% số trẻ em Pháp nằm gọn trong hai giới hạn – 2 độ lệch tiêu chuẩn và + 2 độ lệch tiêu chuẩn, nghĩa là giữa nhóm thứ 10 và nhóm thứ 90 trong các đơn vị thống kê. Một đường biểu diễn sự phát triển về vóc dáng và cân nặng đều đặn trong cùng một dải phát triển và nằm giữa hai giới hạn đó, xác định một miền phát triển bình thường. Giữa đơn vị thống kế thứ 90 và thứ 97 là có sự dư thừa cân nặng. Quá giới hạn đó là sự béo phì.

Thật ra, điều bạn cần chú tâm chủ yếu là chiều hướng của biểu đồ của con bạn, với những điểm dừng, những chỗ trệch hướng, hơn là chú ý vào những con số.

Sự tiến triển phi tuyến tính ở trẻ em

Nhà dịch tễ học người Pháp Frantoise Rolland-Cachera đã xây dựng một biểu đồ theo Chỉ số khối lượng cơ thể (KCT) còn gọi là chỉ số về sự béo mập (tỷ số giữa số cân nặng bằng kg so với bình phương của chiều cao) của đứa trẻ trong quá trình lớn lên, có tính đến sự phối hợp của 3 dữ kiện (cân nặng, chiều cao và lứa tuổi). Chỉ số KCT tăng lên trong năm đầu của đứa trẻ, rồi giảm dần cho đến năm lên 6. Đến tuổi đó, biểu đồ đi lên được gọi là bước nhảy vọt về tích mỡ. Nếu bước nhảy đó tăng cao ở con bạn thì đúng là nguy cơ trẻ trở nên béo phì khi lớn lên là cao hơn so với cháu bé khác.

Nâng cao nhận thức phòng tránh bệnh tiểu đường

Ngoài ra, cái tuổi có bước nhảy đó cũng báo hiệu tuổi xương của con bạn. Điều này sớm thì điều kia cũng tiến nhanh. Do vậy, những đứa trẻ béo phì thường cũng mau trưởng thành, các cô gái béo phì thường có kinh nguyệt sớm hơn… và nếu cô con gái bé bỏng của bạn năm 9 tuổi đã có kinh nguyệt thì cần tăng cường quan tâm đến cháu: tuổi dậy thì đến sớm là một nhân tố làm nguy cơ thừa cân tăng lên. Vậy là dựa vào những biểu đồ KCT, người ta sẽ nhanh chóng đưa ra một định nghĩa có tính toàn cầu về đứa trẻ béo phì. Có hai công trình nghiên cứu thực hiện tại Pháp cách nhau 30 năm chứng tỏ tuổi của bước nhảy đã từ 6,3 xuống 5,6 tuổi tính trung bình, sát gần tuổi đó ở các cháu bé Mỹ (5,3 tuổi).

Đúng ra, cần luôn tâm niệm rằng điều hoàn toàn bình thường là đứa trẻ có thân hình mũm mĩn vì trẻ sơ sinh có 17% thể trọng là mỡ. Đến năm 1 tuổi, tỉ lệ đó tăng lên thành 25-30% (trẻ 1 tuổi bao giờ cũng có cặp má đầy đặn), rồi tỷ lệ đó lại giảm dần từ 1 đến 6 tuổi (đứa trẻ trở thành mảnh khảnh). Từ 7 tuổi trở đi, tỉ lệ đó lại tiếp tục tăng nhất là đối với các cháu gái, đạt tới 23% khi cháu 15 tuổi.

Khi đứa trẻ đã vượt qua giai đoạn nhảy vọt về thể chất, bạn cần phải tham vấn ngay, dè chừng trẻ bị dư thể trọng, không nên đợi đến khi trẻ đã định hình là một cậu bé hay cô bé béo phì để rồi phải trải qua gian khổ, đứa trẻ mới nhìn lại được hình dáng và vị trí của nó giữa chúng bạn.

Trong kỳ tiếp theo, Wikicabinet bệnh tật trân trọng mời độc giả đón đọc chủ đề Mối liên hệ giữa bảng tổng kết năng lượng dương và bệnh béo phì.

Nếu có những thắc mắc hay muốn tìm hiểu về bất kỳ chủ đề nào, hãy liên hệ với Wikicabinet bệnh tật bằng cách bình luận ở phía dưới nhé.

Leave a Reply