Bệnh Tật

Tất tần tật kiến thức về đột quỵ (Kỳ 1)

Wikicabinet – Kênh thông tin tri thức nhân loại kính chào quý độc giả ở kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu các chủ đề về:

Cơ chế và điều trị đột quỵ ở bệnh nhân có khối u ác tính

Kỳ này wikicabinet xin giới thiệu đến độc giả một chủ đề thú vị về Tất tần tật kiến thức về đột quỵ (Kỳ 1). Mời quý độc giả đón theo dõi chủ đề này cùng wikicabinet nhé.

Đột quỵ là một trường hợp cấp cứu khẩn cấp xảy ra do giảm hoặc tắc nghẽn nguồn cung cấp máu cho não.

Theo thống kê, đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 5 ở nước ta. Trên thực tế, có hơn 200.000 người bị đột quỵ mỗi năm. Tại Việt Nam, tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ tuổi đang có xu hướng tăng lên, trung bình khoảng 2% mỗi năm, trong đó số lượng nam giới cao gấp bốn lần nữ giới.

Có ba loại đột quỵ chính

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ

Đây là loại đột quỵ phổ biến nhất, chiếm 87% tổng số các trường hợp. Đột quỵ do thiếu máu cục bộ xảy ra khi cục máu đông ngăn cản máu và oxy đến một khu vực của não.

Đột quỵ xuất huyết

Loại này xảy ra khi một mạch máu bị vỡ. Đây thường là kết quả của chứng phình động mạch hoặc dị dạng động mạch (AVM) .

Cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA)

Loại này xảy ra khi lưu lượng máu đến một phần của não không đủ trong một khoảng thời gian ngắn. Lưu lượng máu bình thường trở lại sau một khoảng thời gian ngắn và các triệu chứng sẽ biến mất mà không cần điều trị.

Đột quỵ có thể gây tử vong. Theo Hội Tim mạch học Quốc gia Việt Nam, tỷ lệ tử vong do đột quỵ theo tuổi vào năm 2017 là 37,6 trong mỗi 100.000 ca chẩn đoán đột quỵ. Các bác sĩ đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc kiểm soát đột quỵ, nghĩa là tỷ lệ tử vong này thấp hơn 13,6% so với năm 2007.

Bài viết này giải thích tại sao đột quỵ xảy ra và cách điều trị. Ngoài ra, bài viết cũng chia sẻ về các loại đột quỵ khác nhau, cũng như các bước một người có thể thực hiện để ngăn ngừa đột quỵ hiệu quả.

Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi tắc nghẽn hoặc chảy máu của mạch máu làm gián đoạn hoặc giảm cung cấp máu cho não. Khi điều này xảy ra, não không nhận đủ oxy hoặc chất dinh dưỡng, và các tế bào não bắt đầu chết.

Tai biến mạch máu não là một bệnh lý mạch máu não. Điều này có nghĩa là nó ảnh hưởng đến các mạch máu cung cấp oxy cho não. Nếu não không nhận đủ oxy, tổn thương có thể bắt đầu xảy ra.

Đây là một trường hợp cấp cứu y tế khẩn cấp. Mặc dù nhiều trường hợp đột quỵ có thể điều trị được, nhưng một số có thể dẫn đến tàn tật hoặc tử vong.

Điều trị đột quỵ

Vì đột quỵ do thiếu máu cục bộ và đột quỵ do xuất huyết có những nguyên nhân và ảnh hưởng khác nhau đến cơ thể, nên cả hai đều cần các phương pháp điều trị khác nhau.

Chẩn đoán nhanh chóng rất quan trọng để giảm tổn thương não và cho phép bác sĩ điều trị đột quỵ bằng phương pháp phù hợp với loại bệnh.

Thông tin bên dưới đề cập đến các phương pháp điều trị cho đột quỵ do thiếu máu cục bộ và đột quỵ xuất huyết, cũng như một số mẹo phục hồi chức năng chung cho cả hai loại.

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ xảy ra do các động mạch bị tắc nghẽn hoặc thu hẹp. Điều trị có xu hướng tập trung vào việc khôi phục lưu lượng máu đầy đủ lên não.

Điều trị bắt đầu bằng việc dùng các loại thuốc phá vỡ cục máu đông và ngăn chặn sự hình thành các cục máu đông khác. Bác sĩ có thể cho dùng thuốc làm loãng máu như aspirin hoặc tiêm chất kích hoạt plasminogen mô (TPA).

TPA rất hiệu quả trong việc làm tan cục máu đông. Tuy nhiên, việc tiêm cần thực hiện trong vòng 4,5 giờ kể từ khi các triệu chứng đột quỵ bắt đầu.

Các thủ tục khẩn cấp bao gồm sử dụng TPA trực tiếp vào động mạch não hoặc sử dụng ống thông để loại bỏ cục máu đông. Nghiên cứu đang được tiến hành về lợi ích của các thủ tục này.

Có những thủ tục khác mà bác sĩ phẫu thuật có thể thực hiện để giảm nguy cơ đột quỵ hoặc TIA. Ví dụ, phẫu thuật cắt nội mạc động mạch cảnh bao gồm việc mở động mạch cảnh và loại bỏ các mảng bám có thể bị vỡ và di chuyển đến não.

Một lựa chọn khác là nong mạch. Điều này liên quan đến việc một bác sĩ phẫu thuật bơm một quả bóng nhỏ bên trong một động mạch bị hẹp bằng cách sử dụng một ống thông. Sau đó, họ sẽ chèn một ống lưới, hoặc một stent, vào lỗ thông. Điều này ngăn động mạch thu hẹp trở lại.

Đột quỵ xuất huyết

Máu rò rỉ vào não có thể gây đột quỵ xuất huyết. Điều trị tập trung vào việc kiểm soát chảy máu và giảm áp lực lên não.

Điều trị thường bắt đầu bằng việc dùng thuốc làm giảm áp lực trong não và kiểm soát huyết áp tổng thể , cũng như ngăn ngừa co giật và bất kỳ sự co thắt đột ngột nào của mạch máu.

Nếu một người đang dùng thuốc chống đông máu làm loãng máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, chẳng hạn như warfarin hoặc clopidogrel, họ có thể nhận được thuốc để chống lại tác dụng của thuốc làm loãng máu.

Bác sĩ phẫu thuật có thể sửa chữa một số vấn đề với các mạch máu đã dẫn hoặc có thể dẫn đến đột quỵ xuất huyết.

Khi một túi phình – hoặc một khối phồng trong mạch máu có thể vỡ – gây ra đột quỵ xuất huyết, bác sĩ phẫu thuật có thể đặt những chiếc kẹp nhỏ ở đáy túi phình hoặc lấp đầy nó bằng các cuộn dây có thể tháo rời để ngăn dòng máu và thu nhỏ túi phình.

Nếu xuất huyết xảy ra do AVM, bác sĩ phẫu thuật có thể loại bỏ nó. AVM là kết nối giữa động mạch và tĩnh mạch có thể có nguy cơ chảy máu.

Trong kỳ tiếp theo, Wikicabinet trân trọng mời độc giả đón đọc chủ đề Tất tần tật kiến thức về đột quỵ (Kỳ 2).

Nếu có những thắc mắc hay muốn tìm hiểu về bất kỳ chủ đề nào, hãy liên hệ với Wikicabinet bằng cách bình luận ở phía dưới nhé.

Leave a Reply