Cẩm Nang

Thức ăn không làm no bụng theo cách giống nhau

Wikicabinet sức khỏe kính chào quý độc giả ở kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu các chủ đề về:

Xây dựng biểu đồ về sự béo phì của trẻ em

Kỳ này Wikicabinet sức khỏe xin giới thiệu đến độc giả một chủ đề thú vị về Thức ăn không làm no bụng theo cách giống nhau. Mời quý độc giả đón theo dõi chủ đề này cùng Wikicabinet sức khỏe nhé.

Bạn vẫn biết rằng những chất dinh dưỡng lượng lớn trong nguồn thức ăn (gluxit, protit, lipit) không có cùng khả năng làm bạn no bụng hay thỏa mãn. Chẳng hạn, 1g thịt và 1g đường cung ứng mỗi thứ 4 kcal, nhưng ăn thịt chóng no hơn ăn đường. Còn như dầu ăn, 1g sản ra 9 kcal, nhưng dầu làm no bụng kém hơn protein và gluxit. Bạn hẳn thấy ngay rằng nếu thay một phần chất mỡ bằng thức ăn có xơ thì đạt hiệu quả hơn. Tại sao lại như vậy, hãy cùng chúng tôi giải đáp thắc mắc này nhé!

Cảm giác về sự no bụng hay thỏa mãn đối với nhiều loại thực phẩm đã được chứng minh và đo lường trong ba công trình khoa học thực hiện tại Trung tâm nghiên cứu Nestlé. Những công trình đó cũng nêu rõ là khả năng làm no bụng của mỗi chất dinh dưỡng lượng lớn đối với nam giới và nữ giới không giống nhau. Với những cơ chế rắc rối đó, bạn thấy rõ phải làm thế nào để thực hiện từng bước việc cải tạo thái độ ăn uống của con bạn, hẳn không phải chỉ để triệt bỏ và hạn chế số lượng và chất lượng đồ ăn theo lối cổ, mà phải quan tâm đến những nhu cầu riêng biệt của em bé, không nên đơn thuần dùng biện pháp loại bỏ.

Thật vậy, nếu đến bữa, em bé không muốn ăn những thức ăn dọn ra bàn, vì những nguyên nhân nào đó về tâm lý và quan hệ, thì em bé sẽ lấy bích quy hoặc khoai rán ăn ngấu nghiến. Bạn hãy tin rằng con bạn chỉ làm thế cho bõ tức chứ không thích thú gì. Chỉ nhận được ít thôi thì phải làm sao để có nhiều hơn: tội gì không ăn thêm vài chiếc bánh nữa rồi thêm một gói khoai rán vàng rộm, ròn tan, và thêm một vại coca lớn nữa, và…?

Nhu cầu về thức ăn nhiều hơn nhằm thỏa mãn cảm giác thiếu hụt

Trong tục ngữ có câu nói rất hay: No bụng đói con mắt!

Thật vậy, khi bạn dọn cho con một khay thức ăn nhẹ để bé có thể nhấm nháp khi chơi đồ chơi, hay khi cháu ngồi trước máy vi tính, ti vi. Đứa trẻ sẽ ngốn thức ăn hẳn là qua miệng, nhưng cái chính là màn ảnh nhỏ sẽ làm gián đoạn sự kích thích tâm thần giác quan của cháu, khiến cháu không có được cảm giác cần thiết về sự no bụng. Thức ăn đó không thực sự khởi động được tín hiệu thứ nhất về cảm giác no. Hoặc mãi sau này, khi đã ăn được một lượng khá đầy bụng rồi, không còn cảm giác về mặt nhu cầu nữa, mà lại là một cảm giác thiếu hụt. Về cái gì nhỉ? Về sự hiện hữu; một sự lấp đầy bụng (và cả no mắt nữa) những chất đường, chất béo để được đền bù. Cơ thể và bộ não chưa có thời gian kết toán lượng thức ăn đã ăn thì sự tiêu hóa đã bắt đầu và cảm giác đói về mặt tinh thần thúc đẩy đứa trẻ hãy ăn thêm nữa đi.

Có thể kiểm soát được sự thiếu ăn không?

Câu trả lời là không, bởi vì con người thường chống lại sự thiếu ăn mà không chống lại sự ăn quá mức. Cơ thể cần có năng lượng thì mới hoạt động tốt được. Năng lượng đó được cung ứng bởi thức ăn, và có một hệ thống phức tạp các tín hiệu sinh học để điều hòa thói quen ăn uống sao cho cung ứng đủ nhu cầu. Nhưng thói quen đó cũng là kết quả của ý thức có phản ứng tùy thuộc những bó buộc của hoàn cảnh. Do vậy, con người có khả năng thay đổi thói quen ăn uống nhằm đạt một mục tiêu nhất định, ví như tuyệt thực vì lý do chính trị hay ăn kiêng để đảm bảo yêu cầu thẩm mỹ. Ngược lại, sự phong phú thức ăn giàu năng lượng với hương vị dễ chịu kích thích ăn uống quá mức.

Những cơ chế điều hoà thường chống đối lại việc giảm bớt cung ứng năng lượng và gây ra cảm giác đói bụng và xung năng đòi ăn. Ngược lại, không hề có hiện tượng xung năng đòi hỏi ăn uống ít đi khi mà số calo cung ứng đã quá lớn. Con người thường có sự chống trả mãnh liệt với việc giảm thiểu ăn uống, nhưng lại chỉ có sự đáp ứng nhỏ nhoi với sự ăn uống quá nhiều.

Nhưng chất béo, món chủ lực trong bữa tiệc đó, không đủ làm thỏa mãn kẻ phàm ăn (vì mỡ không có khả năng tạo cảm giác no đủ mạnh) mà kẻ phàm ăn thì thường có nhu cầu cơ bản luôn gia tăng… Ăn thêm nữa sẽ đem lại cho cậu bé những protein làm no bụng và cũng thêm cả lượng chất béo dư thừa…

Để tiêu thụ được mọi thứ đồ ăn, bao giờ cũng là đồ uống có đường. Như một ngọn roi tạo nên cú hích và mọi sự lại tiếp diễn, nhưng rồi cũng chẳng được bao lâu. Rồi lại tiếp sau đó món ăn nhẹ thứ hai.

Cân đối lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày

Để cân đối lượng thức ăn mà cơ thể cần tiêu thụ mỗi ngày, phải bỏ cách ăn uống đó để xây dựng lại một chế độ ăn uống lành mạnh hơn. Rõ ràng là trước mắt, bạn phải đảm đương một chương trình giáo dục dinh dưỡng, không chỉ đơn thuần là việc đề ra và áp dụng các chế độ tiết chế ăn uống, mà phạm vi được mở rộng hơn rất nhiều bạn phải nhận thức được về sự nghiêm trọng của việc ăn uống không kiểm soát.

Mỗi loại thực phẩm mang đến cho bạn cảm giác no khác nhau mặc dù chúng có lượng calo tương đương. Chương trình giáo dục dinh dưỡng sẽ giúp bạn nhận ra đâu là loại thực phẩm tốt cho cơ thể, ăn ít mà vẫn cảm tháy no bụng hay ăn được nhiều mà không phải lo lắng về lượng calo tiêu thụ.

Tất nhiên, sự di truyền cùng những cơ chế về sinh lý và sinh học cũng không phải là những yếu tố duy nhất quyết định sự dư thừa thể trọng. Điều kiện sống, cách ăn uống, quan hệ với bố mẹ và thức ăn đều giữ vai trò rất quan trọng. Minh chứng cho điều này là với phần lớn trẻ em trong độ tuổi từ 1 đến 21, sự vạm vỡ của cơ thể thường có thay đổi: chỉ 41% trẻ em quá mập khi 1 tuổi vẫn giữ nguyên thân hình to béo khi lớn lên; và trong số những trẻ có thân hình gầy guộc hay trung bình thì 20% trở thành béo tốt năm 21 tuổi.

Đối với các em bé dư thể trọng lúc 1 tuổi thì khi đến tuổi trưởng thành, nguy cơ mắc chứng dư thể trọng hay béo phì cao gấp đôi so với các cháu bé khác dù cho trong số 10 cháu này thì 6 cháu khi lớn lên trọng lượng cơ thể sẽ được điều tiết lại.

Khi bạn có nhận thức tốt về dinh dưỡng, bạn có thể dễ dàng kiểm soát chế độ ăn uống của chính mình cũng như con trẻ. Sự cảnh giác về những nguồn thực phẩm dư thừa calo của trẻ em gần như bằng không, chúng sẽ thích những thứ thỏa mãn cơn thèm đang dằn vặt trong tâm trí. Cơ thể con người được thiết lập để không chống lại sự dư thừa quá mức, cách tốt nhất đối với trẻ là hạn chế tiếp xúc những thực phẩm có hương vị kích thích sự thèm ăn khiến chúng ngày yêu thích hơn những thực phẩm lành mạnh.

Trong kỳ tiếp theo, Wikicabinet sức khỏe trân trọng mời độc giả đón đọc chủ đề Những căn bệnh sinh ra chứng béo phì.

Nếu có những thắc mắc hay muốn tìm hiểu về bất kỳ chủ đề nào, hãy liên hệ với Wikicabinet sức khỏe bằng cách bình luận ở phía dưới nhé.

Leave a Reply