Khoa Học Thường Thức

Trái đất rung động sau mỗi 26 giây

Wikicabinet – Kênh thông tin tri thức nhân loại kính chào quý độc giả ở kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu các chủ đề về:

Mất bao lâu để tàu vũ trụ nhanh nhất của con người bay được 1 năm ánh sáng?

Kỳ này wikicabinet xin giới thiệu đến độc giả một chủ đề thú vị về Trái đất rung động sau mỗi 26 giây. Mời quý độc giả đón theo dõi chủ đề này cùng wikicabinet nhé.

Cứ sau 12 giờ trôi qua, tiếng chuông đồng hồ lại vang lên. Cứ 26 giây, Trái đất rung động. Hiện tượng bí ẩn này được máy đo địa chấn trên nhiều lục địa phát hiện ra từ những năm 1960.

Cứ sau 26 giây, Trái đất rung động. Khoảng thời gian này không nhiều – chắc chắn là không đủ để bạn cảm nhận được. Nhưng đủ để các nhà địa chấn học trên nhiều lục địa phát hiện được một “đốm sáng” nhỏ báo hiệu trên máy dò. Mặc dù xung chấn này đã được quan sát trong nhiều thập kỷ, các nhà nghiên cứu chưa tìm ra nguyên nhân chính xác gây nên hiện tượng này. Bí ẩn xung quanh hiện tượng hấp dẫn đến nỗi nó còn xuất hiện trong truyện tranh XKCD.

Trái đất rung động sau mỗi 26 giây

Xung chấn là biệt ngữ của nhà địa chất Jack Oliver – lần đầu tiên được  ghi lại vào đầu những năm 1960, tại Đài quan sát địa chất Lamont-Doherty. Ông được biết đến nhiều nhất với công trình sau này cung cấp một số bằng chứng ban đầu quan trọng về sự dịch chuyển các mảng kiến ​​tạo. Oliver đã phát hiện ra rằng xung chấn đến từ một nơi nào đó “ở phía nam hoặc xích đạo Đại Tây Dương” và nó mạnh hơn vào những tháng mùa hè ở Bắc bán cầu (hoặc mùa đông ở Nam bán cầu).

Sau khi nghiên cứu kỹ lương thuyết vi mô kỳ lạ, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng xung chấn kỳ lạ này mạnh nhất khi ở trong các cơn bão. Nhưng với khoa học kỹ thuật thời điểm đó, con người vẫn không thể tìm ra được lời giải đáp hợp lý cho hiện tượng Trái đất rung động cứ sau 26 giây. Từ đó, mọi nghiên cứu về xung chấn này dần bị lãng quên, trong khi tiếng trống địa chấn vẫn liên tục vang lên.

Trong một thử nghiệm địa chấn tại phòng thí nghiệm, một lần nữa, các nhà khoa học lại phát hiện ra xung chấn này vào năm 2005.

Đó là một tín hiệu mạnh, đến từ một nơi xa. Ngay sau khi họ phát hiện điều này, họ đã nhận ra rằng có điều gì đó kỳ lạ, nhưng họ không biết nó là gì.

Cảm thấy rất bối rối, họ quyết đinh kiểm tra các dấu vết từ mọi góc độ có thể. Có gì đó sai với thiệt bị của họ không? Hay những phân tích của họ bị lệch lạc? Hay hoạt động địa chấn này đã thực sự xảy ra? Tất cả các dấu hiệu chỉ đến cái sau. Họ thậm chí có thể điều chỉnh xung tam giác về nguồn gốc của nó. Xung chấn này bắt nguồn từ Vịnh Guinea, ngoài khơi bờ biển phía tây của Châu Phi. Đây là nguồn duy nhất trên thế giới có thể phát hiện ra sự rung động của Trái đất.

Quay trở lại thời điểm những năm 1960, những dấu vết để lại đã chứng mình sự xuất hiện của hiện tượng Trái đất rung động. Và kể từ đó, không ai thực sự xác nhận nguyên nhân của hoạt động địa chấn thường xuyên này. Mặc dù nhiều người cho rằng đó là do sóng gây ra, nhưng một số lại cho rằng đó là do hoạt động núi lửa gây ra.

Xung quanh chúng ta luôn có tiếng ồn

Mặc dù xung chấn đặc biệt này rất hấp dẫn, nhưng thực tế là có hoạt động địa chấn trong thời gian yên tĩnh (nghĩa là không phải trong trận động đất hoặc núi lửa phun trào). Luôn có một nền tiếng ồn địa chấn tinh vi xung quanh chúng ta.

Tiếng ồn địa chấn về cơ bản tồn tại là do mặt trời. Mặt trời làm nóng Trái đất ở xích đạo nhiều hơn ở hai cực, tạo ra gió và bão, các dòng hải lưu và sóng. Khi một con sóng đánh vào bờ biển, năng lượng được truyền vào đất liền.

Giống như thể bạn đang gõ vào bàn của mình. Nó làm biến dạng khu vực gần khớp ngón tay của bạn, nhưng sau đó nó được truyền qua toàn bộ bàn. Vì vậy, một người nào đó ngồi ở phía bên kia bàn, nếu họ đặt tay, hoặc có thể là áp má hay tai của họ lên bàn, họ có thể cảm thấy rung động.

Các nhà nghiên cứu có thể nghiên cứu các mô hình trong tiếng ồn địa chấn xung quanh này để tìm hiểu về bên trong Trái đất.

Định vị xung chấn

Sau rất nhiều năm, nguồn xung chấn được thu hẹp hơn, và kết thúc tại một phần của Vịnh Guinea được gọi là Bight of Bonny. Đó cũng là cơ sở để đưa ra một trường hợp tại sao sóng đánh vào bờ biển có thể là nguyên nhân gây ra xung chấn.

Khi sóng di chuyển trên đại dương, sự chênh lệch áp suất trong nước có thể không ảnh hưởng nhiều đến đáy đại dương. Nhưng khi nó chạm vào thềm lục địa – nơi nền đất rắn gần với bề mặt hơn nhiều – áp suất làm biến dạng đáy đại dương (giống như gõ vào bàn làm biến dạng bề mặt) và gây ra các xung địa chấn phản ánh tác động của sóng. Nhưng không phải ai cũng bị thuyết phục hoàn toàn bởi lời giải thích này.

Ngoài ra, còn một giả thuyết khác về nguồn gốc của xung chấn bí ẩn này. Có khả năng xung chấn 26 giây không phải do sóng gây ra mà do hoạt động của núi lửa. Đó là bởi vì điểm gốc của xung gần một cách đáng ngờ với một ngọn núi lửa trên đảo São Tomé ở Bight of Bonny. Và, thực sự, có ít nhất một nơi khác trên Trái đất nơi một ngọn núi lửa gây ra một thuyết vi mô với một số điểm tương đồng với thuyết này. (Nếu bạn đang thắc mắc, đó là  Núi lửa Aso ở Nhật Bản.)

Ngay cả bên lề của cuộc tranh luận này, vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra. Có rất nhiều thềm lục địa và núi lửa khác trên khắp thế giới, theo như chúng ta biết, không gây ra các xung địa chấn – có gì đặc biệt về Bight of Bonny?

Nhưng gần 60 năm sau khi lần đầu tiên phát hiện, không ai có thể tìm ra nguồn gốc của nó. Đó có thể là do vùng trung tâm của Trái đất. Theo như các nhà địa chấn học lo ngại, nó không thực sự là một ưu tiên. Có một số điều mà các nhà khoa học tập trung vào địa chấn học. Họ muốn xác định cấu trúc bên dưới các lục địa. Vì nó không liên quan gì đến việc tìm hiểu cấu trúc sâu của Trái đất. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nó không đáng để nghiên cứu, nó vẫn là chủ đề hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu.

Các nhà khoa học vẫn đang chờ đợi lời giải thích cơ bản về nguyên nhân của hiện tượng này. Vấn đề của tất cả những điều này là những hiện tượng rất thú vị trên trái đất được biết là tồn tại ngoài đó và vẫn còn là bí ẩn. Có thể phải đến các thế hệ nhà khoa học trong tương lai mới có thể thực sự mở ra những bí ẩn lớn này.

Trong kỳ tiếp theo, Wikicabinet trân trọng mời độc giả đón đọc chủ đề Những điều thú vị về Mặt trời.

Nếu có những thắc mắc hay muốn tìm hiểu về bất kỳ chủ đề nào, hãy liên hệ với Wikicabinet bằng cách bình luận ở phía dưới nhé.

Leave a Reply